Hành vi mua giày sau Tết cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong cách người tiêu dùng đưa ra quyết định mua sắm khi quay lại nhịp sống và công việc thường nhật. Sau giai đoạn chi tiêu mang tính cảm xúc trước Tết, người mua có xu hướng ưu tiên các dòng giày mang tính ứng dụng cao như giày công sở, giày búp bê và loafers mềm. Những lựa chọn này phản ánh nhu cầu về sự thoải mái, dễ mang, dễ phối đồ và sử dụng lâu dài trong môi trường làm việc hàng ngày.
Phân tích hành vi mua giày sau Tết giúp làm rõ cách thị trường tái cấu trúc nhu cầu trong quý I, đồng thời cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng để thương hiệu xây dựng danh mục sản phẩm, kế hoạch sản xuất và chiến lược phân phối phù hợp cho giai đoạn đầu năm 2026.
Khi thị trường trở lại trạng thái “thật”
Hành vi mua giày sau Tết luôn được xem là một trong những chỉ báo quan trọng nhất để đánh giá sức khỏe thực sự của thị trường giày dép trong quý I. Nếu giai đoạn trước Tết mang đậm yếu tố cảm xúc – mua sắm cho lễ hội, cho sự xuất hiện, cho những dịp đặc biệt – thì giai đoạn sau Tết lại phản ánh một trạng thái hoàn toàn khác: trạng thái của đời sống thường nhật, nơi người tiêu dùng đưa ra những quyết định dựa trên nhu cầu thực, khả năng chi trả thực và mức độ sẵn sàng sử dụng lâu dài.
Chính vì vậy, để hiểu đúng bức tranh thị trường giày đầu năm, không thể chỉ nhìn vào doanh số tổng, mà cần đi sâu phân tích hành vi mua giày sau Tết – giai đoạn người tiêu dùng quay lại công việc, nhịp sống ổn định và bắt đầu “đặt lại” những ưu tiên cá nhân.
Theo Kantar Vietnam, khoảng 57% người tiêu dùng Việt Nam tăng chi tiêu trở lại ngay sau Tết, tập trung vào các sản phẩm phục vụ sinh hoạt và công việc hàng ngày. Song song đó, Tổng cục Thống kê ghi nhận 65% người lao động quay lại công sở trong vòng 7–10 ngày sau kỳ nghỉ Tết. Hai dữ liệu này cho thấy: sau Tết, nhu cầu mua sắm không biến mất, mà chuyển dịch mạnh từ tính lễ hội sang tính ứng dụng.
Hành vi mua giày sau Tết khác gì so với trước Tết?
Sự khác biệt cốt lõi giữa trước và sau Tết không nằm ở số lượng đôi giày được mua, mà nằm ở động cơ mua sắm phía sau mỗi quyết định.
Trước Tết, giày dép thường được chọn để:
- Phục vụ các dịp gặp gỡ, tiệc tùng, du xuân
- Tạo điểm nhấn hình ảnh cá nhân
- Theo xu hướng hoặc cảm hứng thời điểm
Ngược lại, hành vi mua giày sau Tết mang tính lý trí và thực tế hơn. Người tiêu dùng lúc này ưu tiên:
- Giày đi làm hàng ngày
- Giày di chuyển nhiều, mang lâu không mỏi
- Giày dễ phối, ít lỗi mốt
Nói cách khác, nếu trước Tết là giai đoạn “mua để thể hiện”, thì sau Tết là giai đoạn “mua để sử dụng”. Chính sự thay đổi này khiến cấu trúc nhu cầu thị trường dịch chuyển rõ rệt, tạo ra những phân khúc tăng trưởng rất đặc thù.
Ba phân khúc phản ánh rõ nhất hành vi mua giày sau Tết
Khi đặt hành vi mua giày sau Tết trong bối cảnh quay lại công việc và nhịp sống thường ngày, có thể thấy nhu cầu không phân bổ đồng đều trên toàn thị trường. Thay vào đó, sức mua tập trung rõ rệt vào ba phân khúc mang tính ổn định, dễ sử dụng và ít rủi ro trong quyết định mua.
Hành vi mua giày sau Tết ở phân khúc giày công sở
Giày công sở là phân khúc ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất ngay sau kỳ nghỉ Tết. Theo tổng hợp dữ liệu ngành từ Lefaso trong giai đoạn 2022–2024, tỉ trọng mua giày công sở nữ tăng từ 18–25% trong 2–3 tuần đầu sau Tết.
Sự tăng trưởng này không đến từ yếu tố xu hướng hay thời trang ngắn hạn, mà đến từ một nhu cầu rất cụ thể: nhu cầu “tái thiết hình ảnh cá nhân” khi quay lại môi trường làm việc.
Sau kỳ nghỉ dài, nhiều người nhận ra rằng đôi giày họ sử dụng trong năm cũ đã không còn đáp ứng tốt cường độ làm việc mới: đế mòn, form cứng, hoặc không còn mang lại cảm giác tự tin khi xuất hiện trước đồng nghiệp và đối tác. Điều đó thúc đẩy họ tìm kiếm một đôi giày mới – không cần quá nổi bật, nhưng phải chỉn chu, sạch sẽ và đáng tin cậy.
Những đặc điểm được lựa chọn nhiều nhất trong giai đoạn này bao gồm:
- Mũi vuông hoặc mũi nhọn vừa, tạo cảm giác chuyên nghiệp nhưng không gây đau chân
- Chiều cao gót 3–5cm, đủ tôn dáng và an toàn khi di chuyển
- Chất liệu da mềm, đế nhẹ, lót êm để mang suốt ngày làm việc
Điểm chạm cảm xúc sâu nhất của hành vi mua giày sau Tết ở phân khúc giày công sở nằm ở mong muốn rất giản dị: bắt đầu năm mới một cách chỉn chu, nhưng không tự tạo áp lực cho bản thân.
Hành vi mua giày sau Tết ở phân khúc giày búp bê
Nếu giày công sở đại diện cho sự quay lại công việc một cách mạnh mẽ và dứt khoát, thì hành vi mua giày sau Tết ở phân khúc giày búp bê lại phản ánh một trạng thái tâm lý mềm hơn.
Theo NielsenIQ Vietnam, giày búp bê ghi nhận mức tăng trưởng 12–17% từ tuần thứ hai sau Tết, tập trung chủ yếu ở nhóm nữ 24–35 tuổi. Đây là nhóm khách hàng có đặc điểm chung là di chuyển nhiều, làm việc liên tục và có xu hướng ưu tiên sự thoải mái trong những tuần đầu năm.
Sau kỳ nghỉ dài, không phải ai cũng sẵn sàng quay lại ngay với giày cao gót hay những đôi giày form cứng. Búp bê trở thành lựa chọn “chuyển tiếp” nhờ các yếu tố:
- Dễ mang, nhẹ chân
- Đế bệt hoặc gót thấp, giảm áp lực bàn chân
- Phù hợp nhiều môi trường: văn phòng, giáo dục, dịch vụ
Ở góc độ tâm lý, hành vi mua giày sau Tết ở phân khúc này thể hiện mong muốn quay lại nhịp sống một cách nhẹ nhàng, không gượng ép cơ thể ngay từ những ngày đầu năm.
Hành vi mua giày sau Tết ở phân khúc loafers và giày mọi mềm
Trong khi đó, loafers và giày mọi mềm là phân khúc không bùng nổ về tăng trưởng, nhưng lại duy trì tỉ trọng mua ổn định từ 10–14%, theo báo cáo của Euromonitor.
Điểm đặc biệt của hành vi mua giày sau Tết ở phân khúc này nằm ở tư duy tiêu dùng rất rõ ràng. Người mua loafers thường không tìm kiếm trải nghiệm mua sắm, mà tìm một sản phẩm:
- Mang vào là sử dụng được ngay
- Không cần phối đồ cầu kỳ
- Phù hợp nhiều bối cảnh: làm việc, di chuyển, gặp đối tác
Loafers vì vậy trở thành lựa chọn của nhóm khách hàng trưởng thành – những người ưu tiên sự ổn định, tiện dụng và giá trị sử dụng dài hạn hơn là cảm xúc nhất thời.
Những yếu tố tâm lý chi phối hành vi mua giày sau Tết
Khi đặt ba phân khúc trên cạnh nhau, có thể thấy điểm chung không nằm ở kiểu dáng hay mức giá, mà nằm ở những yếu tố tâm lý chi phối hành vi mua giày sau Tết.
Theo tổng hợp từ McKinsey, Deloitte và Kantar, có bốn yếu tố chính:
Ưu tiên sự thoải mái
McKinsey cho biết 72% người tiêu dùng ưu tiên tính ứng dụng và sự thoải mái trong các quyết định mua sắm thời trang đầu năm. Điều này lý giải vì sao các thiết kế đơn giản, form dễ mang lại chiếm ưu thế rõ rệt.
Tâm lý tiết chế chi tiêu
Sau giai đoạn chi tiêu cao trước Tết, người mua có xu hướng chọn sản phẩm bền, ít lỗi mốt và sử dụng được lâu dài.
Nhu cầu ổn định cảm xúc
Giày dép không chỉ là vật dụng, mà còn góp phần tạo cảm giác vững vàng khi quay lại công việc. Một đôi giày êm, vừa chân giúp người mang cảm thấy tự tin và chủ động hơn trong những ngày đầu năm.
Ưu tiên màu sắc trung tính
Theo Lefaso, các gam màu kem, beige, nude và mocha chiếm khoảng 75% doanh số giày trong quý I, phản ánh rõ xu hướng chọn lựa an toàn và dễ phối.
Hàm ý chiến lược từ hành vi mua giày sau Tết cho thương hiệu
Việc thấu hiểu hành vi mua giày sau Tết không chỉ dừng lại ở phân tích thị trường, mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với các thương hiệu giày, đặc biệt là nhóm sản xuất và gia công OEM/ODM.
Từ bức tranh trên, các thương hiệu nên:
- Tập trung danh mục giày công sở và giày basic ngay từ quý I
- Ưu tiên form dáng êm, nhẹ, dễ mang lâu
- Xây dựng bảng màu trung tính, ít rủi ro tồn kho
- Chủ động kế hoạch sản xuất và giao hàng trong 2–3 tuần đầu sau Tết
Xét trên toàn bộ bức tranh, hành vi mua giày sau Tết không phải là một biến động ngẫu nhiên, mà là một chu kỳ tiêu dùng lặp lại đều đặn mỗi năm. Người tiêu dùng sau Tết không tìm kiếm sự nổi bật, mà tìm kiếm sự ổn định, thoải mái và đáng tin cậy.
Đối với thương hiệu, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất và phát triển sản phẩm giày, việc hiểu đúng giai đoạn này không chỉ giúp tối ưu doanh số ngắn hạn, mà còn đặt nền móng vững chắc cho chiến lược cả năm – bắt đầu từ những lựa chọn tưởng chừng rất nhỏ, nhưng mang ý nghĩa lâu dài.
